Dathlu Treftadaeth Cymru am dros 35 mlynedd
Ers dros 35 mlynedd, mae Menter Ysgolion Treftadaeth Cymru wedi dathlu treftadaeth gyfoethog Cymru a'r straeon, y bobl, y lleoedd a'r traddodiadau sydd wedi siapio ein cenedl.
​
Mae ein nod yn syml: ysbrydoli athrawon a phobl ifanc i archwilio hanes Cymru a'u hardal leol mewn ffyrdd creadigol, ystyrlon a chofiadwy. Nid yw ein cystadleuaeth yn ymwneud yn unig â chynhyrchu darn terfynol o waith. Mae'n ymwneud ag ysbrydoli chwilfrydedd, datblygu dealltwriaeth hanesyddol, meithrin sgiliau, a helpu pobl ifanc i gysylltu â threftadaeth Cymru a'u cymuned leol.
​
Sut Mae'r Gystadleuaeth yn Gweithio?
​
1. Cofrestru Eich Ysgol
Rhaid i ysgolion gofrestru eu cais cyn y dyddiad cau ym mis Ionawr.
Mae categorïau ar wahân ar gyfer:
-
Ysgolion Cynradd
-
Ysgolion Uwchradd
-
Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY) a Lleoliadau Darpariaeth Arbennig
-
Cyfnod Sylfaen
Noder: Dim ond un cais y gellir ei gyflwyno gan bob ysgol.
Ar gyfer myfyrwyr Chweched Dosbarth, rydym hefyd yn cynnal cystadleuaeth ar wahân o'r enw EUSTORY.
​
2. Dewis Pwnc
Dewiswch unrhyw agwedd ar hanes Cymru a/neu hanes lleol sy'n ennyn diddordeb eich ysgol a'ch disgyblion.
Gall pynciau ganolbwyntio ar bobl, lleoedd, digwyddiadau, diwydiannau, cymunedau, traddodiadau neu safleoedd treftadaeth.
Awgrym da: Mae'r prosiectau mwyaf llwyddiannus yn aml wedi'u strwythuro o amgylch cwestiwn ymchwilio clir, sy'n annog disgyblion i ymchwilio, dadansoddi tystiolaeth a dod i'w casgliadau eu hunain.
​
3. Dod â Hanes yn Fyw
Dyluniwch brofiadiau dysgu sy'n ysbrydoli eich disgyblion ac yn datblygu eu dealltwriaeth o'r pwnc a ddewiswyd mewn ffordd sy'n cyd-fynd â'ch cwricwlwm.
Chi sydd i benderfynu'n llwyr sut y gwnewch hyn. Anogir ysgolion i fod mor greadigol â phosibl drwy weithgareddau megis, ond heb fod yn gyfyngedig i:
-
Ymweliadau addysgol
-
Siaradwyr gwadd a phartneriaethau cymunedol
-
Creu amgueddfeydd neu arddangosfeydd
-
Cynhyrchu gwefannau, podlediadau neu ffilmiau
-
Trefnu digwyddiadau coffa neu ddigwyddiadau cymunedol
-
Prosiectau celfyddydol creadigol
Mae'r posibiliadau'n ddiddiwedd. Rydym yn dathlu creadigrwydd, arloesedd ac ymgysylltiad ystyrlon â hanes.
​
4. Casglu Tystiolaeth o Ddysgu
Drwy gydol y prosiect, casglwch dystiolaeth sy'n dangos taith ddysgu'r disgyblion ac effaith y gwaith.
Gall hyn gynnwys ffotograffau, myfyrdodau disgyblion, llyfrau gwaith, ymchwil, cynhyrchion digidol, recordiadau, arddangosfeydd neu enghreifftiau o ymgysylltu cymunedol.
​
5. Cynnal Ymweliad Beirniadu
Cyn y Pasg, bydd un o'n beirniaid yn trefnu ymweliad â'ch ysgol i ddysgu am eich prosiect a dathlu cyflawniadau eich disgyblion. Byddant yn cwrdd â chi fel addysgwyr ac yn siarad â'r disgyblion.
Caiff prosiectau eu beirniadu ar sail:
-
Gwreiddioldeb a/neu bwysigrwydd y pwnc a'r gwaith a gyflawnwyd
-
Brwdfrydedd, ymgysylltiad a gwybodaeth hanesyddol y disgyblion
-
Datblygiad sgiliau, gan gynnwys ymchwiliad hanesyddol, ymchwil, dehongli, llythrennedd, cyfathrebu a chymhwysedd digidol
-
Effaith y prosiect ar y disgyblion, yr ysgol a'r gymuned ehangach
6. Dathlu Llwyddiant
Bydd yr ysgolion mwyaf llwyddiannus yn cael eu gwahodd i'n seremoni wobrwyo flynyddol, lle rydym yn dathlu gwaith rhagorol ym maes hanes Cymru a hanes lleol.
Mae ysgolion buddugol yn derbyn gwobrau a phlac mawreddog Menter Ysgolion Treftadaeth Cymru, sy'n cydnabod eu hysgol fel canolfan ragoriaeth ar gyfer addysgu a hyrwyddo hanes a threftadaeth Cymru





Manylion Cystadleuaeth 2026/27
Hoffai MYDG ddiolch i athrawon, dysgwyr ac ysgolion am gefnogi’r cystadlaethau blynyddol ac am ddangos diddordeb mewn ymgeisio yng nghystadleuaeth 2026/27.
Mae’r beirniaid unwaith eto yn gyffrous eu bod yn gallu cynllunio i ymweld ag ysgolion i weld prosiectau a siarad â dysgwyr ac athrawon yn 2026/27.
Dyma restr o’r DYDDIADAU ALLWEDDOL ar gyfer cystadleuaeth 2026/27:
-
Cwblhau’r FFURFLEN GOFRESTRU ARLEIN i gofrestru erbyn 22 Ionawr 2027
-
Ceisiadau i fod ar gael i’w beirniadu mewn ysgolion rhwng 8 Mawrth - 19 Mawrth 2027
-
Bydd y seremoni’n cael ei chynnal yn Gerddi Botaneg Cenedlaethol ar y 25ain o Fehefin 2027.
GWOBRAU
Mae’r gwobrau, am y prosiectau gorau ym mhob categori, yn amrywio o £100 i £1,000. Rydym yn ddiolchgar iawn i'r noddwyr sy’n ein cefnogi.
​
Enillwyr 2026
Enillwyr 2025
Enillwyr 2024
Enillwyr 2023
Enillwyr 2022
Enillwyr 2021
​​
CEISIADAU UNIGOL GAN FYFYRWYR BL 12 A 13
Mae MYDG bob amser wedi cefnogi dysgwyr hÅ·n mewn cydweithrediad ag EUSTORY, rhwydwaith o fudiadau (a noddir gan Sefydliad Körber) sy’n cynnal cystadlaethau hanes, yn seiliedig ar ymchwil, ar gyfer pobl ifanc yn Ewrop, ac y mae MYDG yn aelod ohono. Eleni bydd cyfle i ddysgwyr ym mlynyddoedd 12 a 13 gyflwyno gwaith unigol ar gyfer gwobr EUSTORY MYDG. I ymgeisio, bydd angen i’r unigolyn gyflwyno prosiect ymholiad sy’n ymwneud â threftadaeth Gymreig, sy'n waith gwreiddiol, yn seiliedig ar ymchwil, dadansoddi a gwerthuso.
​​
LAWRLWYTHIADAU DEFNYDDIOL
CRYNODEBAU O RAI CEISIADAU BUDDUGOL
Cliciwch yma i weld esiamplau o enillwyr blaenorol